Boekpresentatie Almost Nature 12-12 2015

output_Z025hn

Dirk van Weelden: tekst bij de boekpresentatie van Almost Nature, Galerie van Kranendonk, Den Haag

Stel dat je iemand zou moeten uitleggen wat je bedoelt met anorganisch vitalisme, oftewel met het idee ook bergen stromen, in de vorm van stof en mineralen zelfs dwars door planten, mensen en dieren heen; of anders gezegd dat alle levende en dus ook bewuste wezens, of ze nu willen of niet, deel uitmaken van, verschijnen en verdwijnen in die wirwar van stromen van massa en energie; stel nou dus, dat iemand dat idee dan nog niet kan bevatten, dan zit er maar één ding op, hem meenemen naar Galerie van Kranendonk, hem het werk van Gerco de Ruijter laten zien en als huiswerk vervolgens het boek Almost Nature opgeven.

Ik heb geen idee of het klopt of dat ik het verhaspeld of zelfs verzonnen heb, maar in mijn hoofd woonde Gerco als kind in een boerderij die gebouwd was over een kreek en het water stroomde dus onder het huis door, wegkronkelend in de groene weidse verte onder een torenhoge grijsblauwe hemel.

Toen hij ging schilderen wilde Gerco buiten zitten en stoorde zich aan de begrenzing van het doek. Hij schilderde liefst links en rechts eindeloos verder. Zijn hand en oog reisden verder, als in Chinese oprolbare wandschilderingen, die een reis door een landschap oproepen, bewegend op een schip dat de rivier afvaart. Dat is een bewegende blik, die vreemd genoeg weer alle snelheid opheft door de aandacht voor ieder ragfijn detail: zowel vlak aan de oever als diep in de verte tegen de flanken van woeste bergen. Alles is even scherp alsof de kalme beschouwer in zijn luie stoel op het schip de tijd kan stilzetten en een volmaakt in- en uitzoomend versterkt oog heeft dat als een roofvogel door de ruimte beweegt en dat niets ontgaat.

Ik zat eens een keer op de bank naast Gerco en even was het alsof ik ons vanaf een afstand kon zien zitten. Een stadsman en een buitenman. Gerco is een buitenman, eentje van het struinende soort. Als ik een dier zou moeten noemen waaraan Gerco en zijn werk me doen denken, dan verschijnt het beeld van de prairiewolf, de coyote. Bij de schepping van de wereld waar de prairiewolf woont, leverde hij een grote bijdrage: hij gaf mensen het vuur, en hij bracht misverstanden, leugens en verzinsels in omloop zodat er voor altijd strijd en gedoe tussen de mensen zou zijn.

Een zwerver, een practical joker, een brenger van bedrieglijke verhalen en al klinkt dat ongunstig, het klopt naar mijn idee wel, dat dit Gerco’s totemdier is. En wel hier om, de onverstoorbare overlever die de prairiewolf is, die thuis is in de leegste landschappen en die geen stilte te diep of te lang is, verschijnt als een communicerend oppervlak, een bemiddelaar tussen de wereld van de mensen en die van de verte. En al bewoont de prairiewolf de verte en gehoorzaamt hij de wetten die er gelden, hij is ook de schepper van dat alles, hij kijkt ernaar vanuit een eeuwig stilstaand standpunt, onaangedaan, en wijs. Hij lijkt een verwant van de mens. Onze voorouders in dit land noemden hem Oudere Broer. Familie van de mens, dezelfde ouders, maar dichter bij de oertijd, die wij vergeten zijn.

Gerco’s beelden kunnen ons verwarren en op het verkeerde been zetten, maar het tijdelijke gezichtsbedrog leidt ons altijd weer naar een standpunt dat verwijst naar het ontstaan van het landschap dat we zien. We zien altijd een geheimzinnige versmelting van menselijke en natuurlijke krachten, en hoe bizar en gevaarlijk ook, de menselijke waanzin verschijnt soms als een even mooi of aandoenlijk patroon. De geamuseerde, maar genadeloos scherpe blik van de eenzaam zwervende prairiewolf, die soms bij de mensenwereld hoort en soms levend onderdeel van het landschap is.

Prairiewolven leven in groepen, maar rond iedere groep zwerven soms solistisch opererende exemplaren. Het komt voor dat ze zich na enkele maanden weer bij de groep voegen. Gerco is zo’n exemplaar. Onderwijl onderhouden de eenzaam jagende prairiewolven op afstand contact met de groep. Dat doen ze door de karakteristieke lange huilende uithaal. Zo roept  de eenzaam jagende de groep, laat weten dat hij er is, wat hij gezien heeft, wanneer hij weer komt. Zo zie ik deze tentoonstelling en het boek Almost Nature: Gerco roept vanuit de verte, wij geven gehoor en proberen ons in te leven in de blik die scherp, stil en helder het prachtige, wrede, nederig stemmende stromen van de wereld laat zien.

Ik doe nu de roep van de eenzame prairiewolf, jullie antwoorden. Daarmee is de tentoonstelling geopend.

Een Reactie op “Boekpresentatie Almost Nature 12-12 2015

  1. Roosmarijn Pallandt

    mooi!

    fijne Reis en tot terug

    ps geen grap ik heb mijn rib gebroken met een domme val

    jur en jul dus nu

    xx

    send with that phone

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s